محبّت اهل نظر و طالبان محبّت و ناظران رؤيت از شايبهء منازعت منزّه و از عارضهء مخالفت مبرّا . و خوشا وقت آنها كه مقصودشان از محبوب خويش مجرّد نظر و رؤيت است ، خواه جمالى و خواه خيالى . و از براى حصول اين صورت و وصول اين معنى جان مىدهند . بيت لعل سيراب به خون تشنه‌لب يار من است * وز پى ديدن او دادن جان كار من است حكايت مجنون را پرسيدند حقيقت عشق چيست ؟ گفت سوختن بىتكلّف و ساختن بىتصرّف . مقصود از تمهيد اين مقدّمات و تبيين اين مقالات آنكه بدانى كه مدار كاينات و مناط مكوّنات بر عشق است . مثنوى اگر عشق افتد اندر سينهء سنگ * به معشوقى زند در گوهرى چنگ كه مقناطيس اگر عاشق نبودى * بدين‌سان آهنى را كى ربودى وگر عشقى نبودى بر گذرگاه * نبودى كهربا جويندهء كاه